A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਅਜਾਦੀ ਦਾ ਨਿਘ !! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਪੰਦਰਾਂ ਅਗਸਤ ਹੈ, ਨਿੱਕਾ ਮਨਜੀਤ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਓਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਅਜਾਦ ਹੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ... ਪਰ ਇਹ ਕੀ ? ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਿਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸਿਆ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਤੇ ਅਜਾਦੀ ਦਾ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ ਜੋ ਅਜਾਦੀ ਦੀ ਨਿਘ ਨੂੰ ਮਾਣ ਵੀ ਨਾ ਪਾਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸੱਤਾ ਦੀ ਭੁੱਖੀ ਸਿਆਸੀ ਅਦੂਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਕਰਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ !ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿਚ ਆਗੂ ਇਤਨੇ ਮਸਤ ਹੋ ਗਏ ਕੀ ਪਰਜਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਭੁਲ ਹੀ ਗਏ !ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੁਧ ਦਿਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵੱਗ ਪਈਆਂ ਤੇ ਉਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਖੂਨ ਦਿਆਂ ! ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਜਾਦੀ ਦੀ ਹਵਾ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ...
Continue Reading →

ਅੱਗੇ ਦੱਸੀਂ ਨਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋ "ਦੋ ਘੰਟੇ" ਲਈ ਵੀ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੜੇ ਸੁਆਦ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹੋ ! ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ? (ਗੁਣਖੋਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿਖਾਵਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ...

Read →

ਕੈਲੇੰਡਰ ਅੱਤੇ ਸਿਆਸਤ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਕਿਸੀ ਵੀ ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੀਆਂ ਵਧਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ ! (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰੋਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ)ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) : ਕਿਓਂ ਮੇਰੇ ਵੀਰ, ਕੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ! ਇਤਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਓਂ ?ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਕਿਓਂਕਿ ਪੰਥ...

Read →

ਝਾੜੂ ਉੱਤੇ ਝਾੜੂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ? ਸਾਫ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ? (ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਝਾੜੂ ਜੱਥੇ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ) ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ! ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕੀ ਸੜਕ ਨੂੰ...

Read →

ਜੋ ਸ਼ਰਣ ਆਵੇ ਤਿਸ ਕੰਠ ਲਾਏ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੈ ਬਈ, ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਆ ਗਈ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਤ ਮਾਫ਼ੀ ਲਈ ! "ਜੋ ਸ਼ਰਣ ਆਵੇ ਤਿਸ ਕੰਠ ਲਾਏ" ਆਖ ਕੇ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਹੀ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੱਥੇਦਾਰ ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਜੋ ਸ਼ਰਣ...

Read →

ਗਈ ਭੈਂਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਿਅਰਸ ! ਅਗਲੀ ਵੀਹ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਦਰਬਾਰ ਰਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ! (ਜਾਮ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰਬਕਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੋਲਿਆ )ਰਾਗੀ ਇਸ ਵਾਰ ਅਜੇਹੇ ਬੁਲਾਉਣੇ ਕੀ ਸੰਗਤਾਂ ਝੂਮ ਜਾਉਣ ਤੇ ਸਾਡੀ ਬੱਲੇ ਬੱਲੇ ਹੋ ਜਾਵੇ ! ਨਾਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ, ਚਿਕਨ...

Read →

ਗੋਲਕਾਂ ਹੀ ਗੋਲਕਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਗੋਲਕ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਭੇਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਵਾਲੀ ਗੋਲਕ ਪਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ! ਮਾੜਾ ਜਿਹਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ...

Read →

ਫਾੜ ਫਾੜ ਕਰ ਸੀਆ ਕਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੱਲੇ ਨਹੀ ਪਈ ! ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਅਜੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣੀ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੁਣ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਇਤਨਾ ਮਹਿੰਗਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਫ਼ਰਸ਼ ਤੋੜ ਕੇ ਨਵਾਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ! ਝੂਮਰ, ਕਾਲੀਨ ਆਦਿ ਦਾ ਤੇ ਕੋਈ ਹਿਸਾਬ ਹੀ...

Read →

ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਇਓ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫ਼ਕੀਰ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆ ਆਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ! ਇਸ ਬਾਬਤ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰੁੱਖ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ! (ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ)ਹਾਂ ! ਇੱਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕੀ...

Read →

ਦਾਤਰੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜੇਕਰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ! ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ ਕੀ "ਮੰਨੂ ਸਾਡੀ ਦਾਤਰੀ ਅਸੀਂ ਮੰਨੂ ਦੇ ਸੋਏ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਮੰਨੂ ਵੱਢਦਾ ਅਸੀਂ ਦੂਣੇ ਚਉਣੇ ਹੋਏ।" (ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ...

Read →

ਸਨ ਆਫ਼ ਸਰਦਾਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

Buraaah …. ਇੱਕ ਗਲਾਸੀ .. ਦੋ ਗਲਾਸੀ .. ਤਿੰਨ ਗਲਾਸੀ ... ਚਾਰ ! (ਗਾਣਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੁਲਜੀਤ ਬੜਕਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ! ਸ਼ਰਾਬ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਗਈ ਤੇ ਗਾਣੇ ਚਲਦੇ ਰਹੇ .... “ਬੜੀ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ... ਪੁੱਤ ਸਰਦ...

Read →

ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਗਤ ਪਾਛੇ ਸੰਗਤ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕੀ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ? (ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ)ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ : ਠੀਕ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਵੀਰ ! ਪਰ ਜੋ ਟੀਚਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰਖ ਕੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਓਹ ਸ਼ਾਇਦ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਇਆ...

Read →

ਭਾਵੇਂ ਰੋ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਹੱਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਤਾਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਿਸੀ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਬਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਇਹ ਜਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਹਨ ! (ਗੁੱਡੀ (ਪਤੰਗ) ਉਡਾ ਰਹੇ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਖੋਲ...

Read →

ਸਿੱਖ ਬਦਬੂ ਮਾਰਣ ਲੱਗਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੰਮੀ, ਕਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅੱਗੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਈ ! (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ)ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ : ਕੀ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ?ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ : ਕਲ ਸਾਡੇ ਕਾਲੇਜ ਦੀ ਬਸ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਮੁੰਡੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ...

Read →

ਬਿਰਧ ਬਾਬਾ ਜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਬਿਰਧ ਸਰੂਪ ਲੈਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਫੋਨ ਆਇਆ ਸੀ ! (ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਹਰ ਆਏ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ)ਹਾਂਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੀ ਨੇ ਦੱਸ ਪਾਈ ਸੀ ਕੀ ਤੁਸੀਂ "ਬਿਰਧ ਸ਼ਰੀਰ"...

Read →

ਸ਼ੋਲੇ ਦੀ ਮਾਸੀ ਅੱਤੇ ਬੀਰੂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸ਼ੋਲੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਜੈ ਅੱਤੇ ਮਾਸੀ ਦਾ ਸੀਨ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ! ਪੰਥਦਰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਮਾਸੀ ਅੱਤੇ ਜੈ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਸਦੀ ਅੱਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦੇ ਚੇਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ ... ਸੀਨ ਵੇਖਦੇ ਵੇਖਦੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਿਟ ਗਈਆਂ...

Read →

बारगेनिंग ! (निक्की कहानी)

चल शापिंग पर चलते हैं, सब से अच्छी बारगेनिंग कहाँ होती है ? (नीता ने सुनीता से पूछा)आज किसी धर्म-स्थान पर चलते हैं ! (सुनीता ने शायद उसकी बात सुनी नहीं थी)उधर नीता सोच रही थी "सुनीता ठीक ही...

Read →

कसम से ! (निक्की कहानी)

भगवान कसम ! ये काम मैंने नहीं किया ! (चिद्दू ने गले की घंटी छूते हुए कहा) अरे ! मैंने तुझे खुद देखा है ! तुम बात बात पर भगवान की झूठी कसमें क्यों खाते हो ? कभी अपने घर वालों की भी खा के...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

सच की रखवाली ! (निक्की कहानी)

आज उसकी पिटाई पक्की है... जब देखो बकवास करता रहता है भगवान् के खिलाफ ! (राकेश गुस्से से बोल रहा था)मुकेश : छोड़ो भैया, थोडा समझा कर देख लिया ना ? जब आप ने देख लिया की उसके विचार पक चुके हैं...

Read →

जाति, कुल का अभिमान (लघु कथा)

तमीज से बात करो, हम उच्च कुल से है, शराब का घूँट भरते हुए विष्णु शर्मा अपने साथी से बोला ! रोज हम तुम्हारे साथ खाने-पीने के लिए उठते बैठते है पर इसका यह मतलब नहीं है की तुम हम से ऊंचे हो गए...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →

ब्लडी फूल ! (निक्की कहानी)

यू ब्लडी फूल ! (पत्नी को गुस्से में बोलने के एक दम बाद प्रशांत को अपनी गलती का अहसास हो गया।) क्या बोला ? दुबारा बोलो ! (सरिता ने आंखे ततेरते हुए पूछा) प्रशांत (संभल कर) : ...

Read →

मुखाग्नि ! (निक्की कहानी)

यार आप लोग भी ना ! अरे मरना है तो खुद मरो, औरों को क्यों मार रहे हो ? (अपनी अगली सीट पर बैठे आदमी को सिगरेट पीते देख कर मनोहर ने कहा)ज्यादा तकलीफ है तो कहीं और जा कर बैठ जाओ ! (उस आदमी ने...

Read →

सेवा करत होए निहकामी ! (निक्की कहानी)

यहाँ से आगे हो जा भई ! धर्म स्थान पर सेवा कर रहे सेवाराम को धकेलते हुए दिखावाराम ने कहा !सेवाराम : अरे भाई ! धक्का क्यों देते हो ? सेवा ही तो कर रहा हूँ, आप भी कर लो !तूने मुझे पहचाना नहीं...

Read →

भस्मासुर मीडिया ! (निक्की कहानी)

क्या बात है ? आज इन भाई साहिब की भूख हड़ताल को 34 दिन होने को आये और किसी भी राष्ट्रीय मीडिया में इनके बारे में कोई भी खबर दिखाई नहीं दी ? (रमेश ने अपने मित्र सुखदीप सिंघ से पुछा)सुखदीप सिंघ...

Read →

रिपोर्ट लिख लो ! (निक्की कहानी)

विनोद की पत्नी तीन दिन से लापता थी, वो परेशान हो कर रिपोर्ट लिखवाने थाने चला गया ! वहां पहले से ही एक आदमी ड्यूटी आफिसर को अपने मोबाइल के गुम हो जाने की रिपोर्ट लिखवा रहा था ! आफिसर : द...

Read →

अडल्ट सिनेमा ! (निक्की कहानी)

माफ़ कीजियेगा भाई साहिब, बच्चे आप के साथ फिल्म देखने नहीं जा सकते क्योंकि इस फिल्म को "ए सर्टिफिकेट" मिला है ! (गेट कीपर ने अशोक को रोकते हुए कहा)उसकी बात पर सहमती दर्शाते हुए अशोक ने सिनेमा...

Read →

साधू से संवाद ! (निक्की कहानी)

और बेटा कैसे हो ? सब कुशल मंगल ? (साधू नित्यानंद छह महीने बाद सुशांत को मिलने आये थे )सुशांत : साधुवाद ! बहुत दिनों में आये इस बार आप ?नित्यानंद : साधू घूमे गली गली, साधू घूमे देश ! जगत...

Read →

कमजोर कड़ी ! (निक्की कहानी)

चलो ले आओ कोका-कोला ! सारे मिल कर पियेंगे ! (राजेन्द्र प्रसाद द्वारा की जा रही भूख-हड़ताल के दौरान बाहर से आया अनिल वहां मौजूद लोगों से कह रहा था! )सुरेश : अरे भाई, क्या कर रहे हो ? एक तरफ...

Read →

नकली शोध ! (निक्की कहानी)

मनोज : आज का पंजाब केसरी पढ़ा तुमने ? इसके हिसाब से भारत और अमरीका में दाढ़ी वाले पुरुषों के लेकर एक शोध किया गया है जिसमें पाया गया कि दाढ़ी रखने वाले 86 प्रतिशत भारतीय मर्द और 65 फीसदी...

Read →