A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਮੋਮਬੱਤੀ ਬਾਲ ਕੇ ਮੈਂ ਥੜੇ ਉਤੇ ਰਖਦੀ ਹਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਆਓ ਭੈਣ ਜੀ ਆਓ, ਲੈ ਜਾਓ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਤੇ ਕਰਲੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ! (ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਲਿੱਤੇ ਸਟਾਲ 'ਤੇ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਬੋਲਿਆ) !ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ : ਹੈ ? ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ? (ਜਾਣ-ਬੂਝ ਕੇ ਅਨਜਾਣ ਬਣਦੀ ਹੈ!) ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਓਂ ਨਹੀ ਦਸਿਆ ਵੀਰ ? ਮੈਂ ਤੇ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕੀ ਚੰਗਾ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਨੇ !ਦੁਕਾਨਦਾਰ : ਇਹ ਦੋ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਬੱਚੇ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਲਵੋ .. ਤਾਂਕਿ ਇਹ ਵੀ ਗੁਰੂ ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਣ !(ਇਤਨੇ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਹੇਡ-ਗ੍ਰੰਥੀ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ... ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਉਨ੍ਹਾਂ...
Continue Reading →

ਚਾਣਕ੍ਯ ਅੱਤੇ ਸਿੱਖ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਾਣਕ੍ਯ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ ! (ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਨੀਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਂਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲੇਜ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ)ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਕੋਈ ਗੱਲ ਸੁਨਾਵੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਲਈ !ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ (ਹਸਦਾ ਹੋਇਆ)...

Read →

ਲਾਡਲਾ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਦੋ ਗੁਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ ਕੇ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ? (ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਵੋਹਟੀ ਗੁਰਗਿਆਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਖਬਰ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਗੁਰਗਿਆਨ ਕੌਰ : ਜਦੋਂ ਲਾਡਲੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ...

Read →

ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

{ਨੋਟ : ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ! ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ “ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ” ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਵਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸਤੇਮਾਲ...

Read →

ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਹੈਪੀ ਆਵਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘਾਟ ਹੈ ! ਆਪ ਜੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਲਾਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਖੇਚਲ ਕਰੋ ਜੀ ! (ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਮਰਜੋਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ...

Read →

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ? ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਢਿਹ-ਢੇਰੀ ਹੋਈ ਇਮਾਰਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ? (ਗੁਰੂ ਧਾਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੇਖਣ ਗਏ ਨਵਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) !ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਜੱਥੇ ਦੀ ਬੱਸ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ...

Read →

ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ ? ਹਾਏ ਓਏ ! ਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਿਰਪਾਨ ਫੜ ਕੇ ਦੋ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁੱਥਮ-ਗੁੱਥਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੜਾਈ ਛੁਡਵਾ ਦਿੱਤੀ !ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਲੜਾਈ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ ?ਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ : ਕੁਛ ਖਾਸ...

Read →

ਸਹਿਜਧਾਰੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਧਾਈ ਬੇਟਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਖੰਡੇ ਕੀ ਪਾਹੁਲ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੰਘ ਸਜੇ ਹੋ ! (ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਗੁਰਮੀਤ ਨੂੰ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਧਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ)ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ : ਧਨਵਾਦ ਅੰਕਲ ਜੀ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਬਣ ਗਿਆਂ ਹਾਂ !...

Read →

ਫੈਸ਼ਨ ਸਟੇਟਮੇੰਟ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਬਹੁਤ ਮਨ ਦੁਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਟੋਪੀ ਜਾਂ ਅੱਜ ਕਲ ਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਚਲ ਰਹੀ ਜੁਰਾਬ ਵਰਗੀ ਪਟਕੀ ਜਿਹੀ ਪਾਏ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ! ਕਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਮੁੰਡੇ ਇਹ ਟੋਪੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪਟਕੀਆਂ ਬੰਨ ਕੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ...

Read →

ਬਦੀ-ਛੋੜ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕੋਈ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਆਖ ਕੇ ਵਧਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਕਿਸੀ ਹੋਰ ਮਹੀਨੇ ਸੀ, ਆਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ! ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਕਿੱਥੇ ਨੂੰ ਜਾਈਏ ? (ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੁਚਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀ) ਵੀਰ ਮੈਂ ਕੋਈ...

Read →

ਪੇਸ਼ੇਵਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜਦੋਂ ਕਿਸੀ "ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਿਆਨਵਾਨ" (ਜਿਸਨੂੰ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇ - ਧਰਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਅੰਦਰੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇੇ) ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਓਹ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਸ...

Read →

ਨੰਨ੍ਹਾ ਮੁੰਨਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਮਾਸਟਰ ਜੀ ! ਨੰਦੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁੱਟਿਆ ਤੇ ਨਾਲੇ ਗਾਲਾਂ ਵੀ ਕੱਢੀਆਂ! ਓਹ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਛੁਪੇ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵੀ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ! ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਕਰੋ ਉਸ ਨੰਦੂ ਦਾ ! (ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰਦੀਪ ਨੇ ਵੱਡੇ ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਨੂੰ...

Read →

ਭੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਾਂ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਏ ਹੋਏ ... ਖੀਰ !! ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਪੁਲਾਓ ਦੇ ਡੂਨੇ ਨੂੰ ਪਰੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਕੁਲਜੀਤ ਖੀਰ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੱਗਾ ! ਖੀਰ ਅਜੇ ਖਤਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੀ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਵਰਤਾ ਰਹੇ ਬੰਦੇ 'ਤੇ ਜਾ ਅਟਕੀ ! ਫ਼ਟਾਫ਼ਟ ਖੀਰ...

Read →

ਉਲਝਨ ਸੁਲਝੇ ਨਾ, ਰਸਤਾ ਸੂਝੇ ਨਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿਚ ਗਾਣਾ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ “ਉਲਝਨ ਸੁਲਝੇ ਨਾ, ਰਸਤਾ ਸੂਝੇ ਨਾ, ਜਾਊਂ ਕਹਾਂ ਮੈਂ ਜਾਊਂ ਕਹਾਂ?” ! ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਉਸਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੁੱਟ ਗਈ ਸੀ ! ਇਮਾਨਦਾਰ ਗੁਰਦੀਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤੇ ਬਗੈਰ...

Read →

ਪੜਿਆ-ਲਿਖਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ ! ਮੈਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ ! (ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ? (ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਗੁਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਹਾਂਜੀ ! ਮੈਂ ਫਲਾਣੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਸੰਥਿਆ ਲੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ! ਮੈਂ ਪਾਠ...

Read →

ਸਿੱਖ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹੇ ਬ੍ਰਦਰ, ਆਈ ਐਮ ਸੋ ਹੰਗਰੀ ! ਕੈਨ ਆਈ ਈਟ ਦਿਸ ਬ੍ਰੇਡ ਵਿਦਾਉਟ ਬਿਲਿੰਗ ? ਵੀ ਵਿਲ ਸ਼ੋ ਦ ਰੈਪਰ ਏਟ ਕਾਉਂਟਰ ਲੇਟਰ ! (ਵਿਕਟਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿਤਰ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੋਸਰੀ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਵੇਲੇ ਭੁੱਖ ਲਗਣ ਕਾਰਣ ਸਲਾਹ...

Read →

सेवा करत होए निहकामी ! (निक्की कहानी)

यहाँ से आगे हो जा भई ! धर्म स्थान पर सेवा कर रहे सेवाराम को धकेलते हुए दिखावाराम ने कहा !सेवाराम : अरे भाई ! धक्का क्यों देते हो ? सेवा ही तो कर रहा हूँ, आप भी कर लो !तूने मुझे पहचाना नहीं...

Read →

गीदड़ राज ! (निक्की कहानी)

जंगल का राजा शेर है, गीदड़ क्यों नहीं ? (मनोहर ने प्रशन किया)शैलेन्द्र : शेर ज्यादातर अपना शिकार खुद करता है, पर गीदड़ या तो झुण्ड में शिकार करता है या फिर मुर्दा और घास खाता है ! राजा...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

अभिमान का कहकहा (लघु कथा)

देख तो इसकी सूंड कैसे भागती फिर रही है ! बशीर अहमद ने फेसबुक के एक ग्रुप में एक दुसरे धर्म के "देवता" की फोटो डाली और फिर लगे सब अलग अलग तरीके से उसका मज़ाक बनाने ! हाजी अब्दुल मलिक ने जब...

Read →

मैं भी एम.पी. बनूँगा ! (निक्की कहानी)

अरे मैंने सुना है की तुम ने भी आप पार्टी ज्वाइन कर ली है ? (रमेश ने सुरेश से पूछा)सुरेश : हाँ भाई ! एम्.पी. के चुनाव के लिए सबसे सस्ता, कामयाबी की 90% गारंटी वाला और तेज़ रास्ता आजकल "आप...

Read →

तस्वीर बनाता हूँ ! (निक्की कहानी)

किसी को गुरु साहिबान की असली फोटो / नकली फोटो के लिए लड़ते देखता हूँ तो बड़ी हैरानी होती है ! गुरु साहिबान को अगर सिख्खो को " मूर्त रूप" से जोड़ना होता तो " शब्द " को गुरु क्यों बनाते ? (सोशल...

Read →

टाइम नहीं है भाई ! (निक्की कहानी)

टाइम नहीं है भाई ! नौकरी करने के लिए रोज़ 40 किलोमीटर जाना पड़ता है ! माना की मुद्दा ठीक है पर हम नौकरी पेशा लोग कैसे भाई साहिब जी की हिमायत में इन भूख-हडतालों, धरनों और मार्च में भाग ले सकते...

Read →

नकली शोध ! (निक्की कहानी)

मनोज : आज का पंजाब केसरी पढ़ा तुमने ? इसके हिसाब से भारत और अमरीका में दाढ़ी वाले पुरुषों के लेकर एक शोध किया गया है जिसमें पाया गया कि दाढ़ी रखने वाले 86 प्रतिशत भारतीय मर्द और 65 फीसदी...

Read →

जाति, कुल का अभिमान (लघु कथा)

तमीज से बात करो, हम उच्च कुल से है, शराब का घूँट भरते हुए विष्णु शर्मा अपने साथी से बोला ! रोज हम तुम्हारे साथ खाने-पीने के लिए उठते बैठते है पर इसका यह मतलब नहीं है की तुम हम से ऊंचे हो गए...

Read →

प्याज और धर्म परिवर्तन ! (निक्की कहानी)

और राधेश्याम क्या हाल है भाई ? प्याज की कीमतें तो आकाश छू रही हैं आजकल ! (निर्मल ने कहा)राधेश्याम : मैं तो भाई दो महीने के लिए "जैन धर्म" का अनुयायी बन रहा हूँ !निर्मल (हैरानी से) : क्यों...

Read →

देश से प्यार ! (निक्की कहानी)

देश से प्यार करो ! देश से बढ़ कर कुछ नहीं ! भारत हमको जान से प्यारा है ! इस देश की धरती को हम मां समझते हैं ! इस पर नापाक कदम रखने वालों को हम मिटा कर रख देंगे ! "पान चबाते चबाते अचानक पीक...

Read →

बारगेनिंग ! (निक्की कहानी)

चल शापिंग पर चलते हैं, सब से अच्छी बारगेनिंग कहाँ होती है ? (नीता ने सुनीता से पूछा)आज किसी धर्म-स्थान पर चलते हैं ! (सुनीता ने शायद उसकी बात सुनी नहीं थी)उधर नीता सोच रही थी "सुनीता ठीक ही...

Read →

आज के दो बैलों की कथा ! (निक्की कहानी)

ये आज कल भारत की राजनीति को क्या हो रहा है ? जहाँ देखो आप की ही चर्चा है ! पुराने खिलाड़ी तो हाशिये पर ही खड़े नज़र आ रहे हैं ! क्या भविष्य होगा देश का ? (रमेश भारत की राजनीति पर चर्चा कर रहा...

Read →

सरकार, तुमनें हमारा नमक खाया है ! (निक्की कहानी)

सुना है की एक नयी राजनितिक पार्टी ने चुनाव के समय "आम जनता" से पैसा चंदे के रूप में माँगा है ? (महेश ने राकेश से पुछा)राकेश : चलो अच्छा है कम से कम जनता के काम तो होंगे अब !महेश (हैरान होते...

Read →

मछली की आँख ! (निक्की कहानी)

बुरा हुआ ! ईमानदार मुख्यमंत्री ने इस्तीफ़ा दे दिया ! आज देश की जनता को भी आत्म-मंथन करने की जरूरत महसूस हो रही है ! (सुरेश बता रहा था) रमेश (हंसी उड़ाते हुए) : ये तो होना ही था ! तुम्हारे...

Read →