A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਸੱਚ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਦੇਣਾ ਹੈ ਅੱਜ .. ਜਦੋਂ ਵੇਖੋ ਬਕਵਾਸਬਾਜੀ ਤੇ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਰੱਬ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ! (ਗੁਰਜੋਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ !) ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ : ਛੱਡ ਨਾ ਵੀਰ, ਥੋੜਾ ਸਮਝਾ ਕੇ ਤੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਨਾ ? ਪਰ ਜੱਦ ਤੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਕੀ ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਪੱਕੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਓਹ ਸਮਝਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤੇ ਕਿਓਂ ਸਮਝਾਉਣ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਗਾਵਾਂ ਰਿਹਾਂ ਹੈਂ ? ਗੁਰਜੋਤ ਸਿੰਘ : ਉਸਦੀ ਇਤਨੀ ਹਿੰਮਤ, ਓਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ! ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਹਾਂ ? ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ (ਹਸਦਾ ਹੋਇਆ) ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਧਾਣੀ ! ਲੱਗੇ ਰਹੋ .. ਇਕ ਵਿਦਵਾਨ (ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ … ! ਜਿਸਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ...
Continue Reading →

ਤੇਰੀ ਭੈਣ …….. ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨਾਲ .. ਕਿਤਨੀ ਦਰਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ! (ਗ਼ਾਲ ਕੱਢਦਾ ਹੈ) ਵੇਖੋ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਤਨਾ ਰੋਸ਼ ਹੈ ? ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਖੂਨ ਖੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ.. ਮੇਰਾ ਵੱਸ ਚੱਲੇ ਤੇ ਮੈ...

Read →

ਤੱਤੀ ਤੱਤੀ ਖਿਚੜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਤੱਤੀ ਤੱਤੀ ਖਿਚੜੀ, ਤੱਤਾ ਤੱਤਾ ਘਿਓ !ਖਾਓ ਮੇਰੇ ਬਚਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਓ !ਆਇਆ ਬਚਪਨ ਯਾਦ ? ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਸਦੇ ਹਸਦੇ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦਾ ਇੱਕ ਚਮਚਾ ਭਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਲੇਟ ਵਿਚਲੀ ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਖਿਚੜੀ ਉੱਤੇ ਪਾ...

Read →

ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਜਮੂਰੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮਦਾਰੀ : ਜਮੂਰੇ ! ਰੋਟੀ ਖਾਏਗਾ ?ਜਮੂਰਾ : ਖਾਏਗਾ !ਮਦਾਰੀ : ਜਮੂਰੇ ! ਪਾਣੀ ਪੀਏਗਾ ?ਜਮੂਰਾ : ਪੀਏਗਾ !ਵਾਹ ਜਮੂਰੇ ! ਉਸਤਾਦ ਤੇਰੇ ਪਰ ਖੁਸ਼ ਹੈ !ਮਦਾਰੀ ਦੂਜੇ ਜਮੂਰੇ ਨੂੰ : ਰੋਟੀ ਖਾਏਗਾ ?ਦੂਜਾ ਜਮੂਰਾ : ਨਹੀਂ ਖਾਏਗਾ !ਮਦਾਰੀ...

Read →

ਬਿਰਧ ਬਾਬਾ ਜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਬਿਰਧ ਸਰੂਪ ਲੈਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਫੋਨ ਆਇਆ ਸੀ ! (ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਹਰ ਆਏ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ)ਹਾਂਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੀ ਨੇ ਦੱਸ ਪਾਈ ਸੀ ਕੀ ਤੁਸੀਂ "ਬਿਰਧ ਸ਼ਰੀਰ"...

Read →

ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਤੇ ਸਾਡਾ ਦੋਗਲਾਪਣ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਹੱਟ ਜਾ ਬੀਬੀ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕੀ ਜਨਾਨੀਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਨਹੀ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀਆਂ, ਇਹ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ ! ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੰਸ ਰੂਪੀ ਚਿੱਟੇ ਬਗੁਲੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀ...

Read →

ਮਸਤਾਨਾ ਅਤੇ ਪਾਗਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਬੜੀ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਹੰਗਾਮੀ ਮੀਟਿੰਗ ਸੱਦ ਕੇ ਇੱਕ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ (ਵਿਅੰਗ), ਉਸੀ ਤਰੀਕੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੰਗਾਮੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਸੱਦ ਕੇ "ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਬਰੀਕੀ...

Read →

ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੇਰ ਫੇਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਬੜਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਜਦ ਇੱਕ ਪੱਗ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਬਰਾਂ ਮੂਹਰੇ ਨੱਕ ਰਗੜਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਓਹ ਸ਼ਖਸ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦਾ ਹੈ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ! (ਮਨਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਡਿਗ...

Read →

ਨਿਸ਼ਾਨ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਯਾਤਰੂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦਿਸ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ। (ਹਰਲਾਜ ਸਿੰਘ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਜਦੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੀਵੇਂ ਰਹਿ ਜਾਣ ਤੇ ਗੁੰਬਦ...

Read →

ਖੁੱਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਦਾ ਅਖਬਾਰ ਪੜਿਆ ਤੁਸੀਂ ? ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ (ਮੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ) ! ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਖੱਟ ਰਹੇ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ! (ਕੁਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖਬਰ ਸੁਣਾਈ)ਕਰ...

Read →

ਪਯੂਰੀਫ਼ਾਈਡ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਕਲ ਪਯੂਰੀਫ਼ਾਈਡ ਦਾ ਬੜਾ ਸ਼ੋਰ ਹੈ ! ਕੀ ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਗਲਤ ? (ਹਰਜੀਤ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਪਯੂਰੀਫ਼ਾਈਡ ਪਾਣੀ ਦਿੱਸਣ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਦਰੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਵਿਚਲੇ ਤੱਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ! ਇਸੀ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ...

Read →

ਨਕਲੀ ਲੇਬਰ ਪੇਨ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਡਾ ਇਤਨਾ ਵੱਡਾ ਗੁਰਮਤਿ ਭਰਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੇ ਕੁਝ ਬਾਬਿਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜਦੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰ ਪਿੱਟਣ ਤੋ ਅਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਝਦਾ ! (ਦਿਲਦਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ...

Read →

ਸ਼ੋਲੇ ਦੀ ਮਾਸੀ ਅੱਤੇ ਬੀਰੂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸ਼ੋਲੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਜੈ ਅੱਤੇ ਮਾਸੀ ਦਾ ਸੀਨ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ! ਪੰਥਦਰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਮਾਸੀ ਅੱਤੇ ਜੈ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਸਦੀ ਅੱਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦੇ ਚੇਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ ... ਸੀਨ ਵੇਖਦੇ ਵੇਖਦੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਿਟ ਗਈਆਂ...

Read →

ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ, ਬਲੈਕ ਆਉਟ ਕਰ ਦਿਓ ! ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਕੇ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਗੁਰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਨੰਦੁ ਮਾਣਾਗੇ ! ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਦਿਲ ਵਧੇਰੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ! (ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਜੀਤ...

Read →

ਗੋਲਡ ਬਲੈਸ ਯੂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਿਕਟਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ !ਜਦੋਂ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਏਅਰਪੋਰਟ...

Read →

ਕਹਾਣੀ ਕੈਲੇੰਡਰ ਦੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਾਪਾ ਜੀ, ਇਹ ਕੈਲੇੰਡਰ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਦਿਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਕਿਓਂ ਲਿਖੀਆਂ ਨੇ ? ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਿਆ ਹੈ ! (ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕੁਲਦੀਪ ਬੋਲਿਆ) ਸਾਲ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਵੱਖਰਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ?ਹਰਮੋਹਨ ਸਿੰਘ : ਇਹ...

Read →

रास्ते का चुनाव ! (निक्की कहानी)

सांभर चावल बीस रूपए प्लेट ! पैसे खुल्ले देना भैया !(शक्ल से अच्छे घर की दिखने वाली बाईस-तेईस साल की लड़की साप्ताहिक बाज़ार में घूम-घूम कर सांभर-चावल बेच रही थी ! यह देख कर अपनी बीबी के साथ...

Read →

सरदारों पर चुटकुले ! (निक्की कहानी)

लो भाई... सुनो फिर एक और सरदारों वाला चुटकुला .... "एक सरदार के बारह बज गए........." (विनोद और उसके कुछ दोस्त आपस में मज़ाक कर रहे थे और अपने ही मित्र सभमीत सिंघ को चिड़ाने की कोशिश में लगे...

Read →

रिपोर्ट लिख लो ! (निक्की कहानी)

विनोद की पत्नी तीन दिन से लापता थी, वो परेशान हो कर रिपोर्ट लिखवाने थाने चला गया ! वहां पहले से ही एक आदमी ड्यूटी आफिसर को अपने मोबाइल के गुम हो जाने की रिपोर्ट लिखवा रहा था ! आफिसर : द...

Read →

गीदड़ राज ! (निक्की कहानी)

जंगल का राजा शेर है, गीदड़ क्यों नहीं ? (मनोहर ने प्रशन किया)शैलेन्द्र : शेर ज्यादातर अपना शिकार खुद करता है, पर गीदड़ या तो झुण्ड में शिकार करता है या फिर मुर्दा और घास खाता है ! राजा...

Read →

अभिमान का कहकहा (लघु कथा)

देख तो इसकी सूंड कैसे भागती फिर रही है ! बशीर अहमद ने फेसबुक के एक ग्रुप में एक दुसरे धर्म के "देवता" की फोटो डाली और फिर लगे सब अलग अलग तरीके से उसका मज़ाक बनाने ! हाजी अब्दुल मलिक ने जब...

Read →

जंगली भेडिये ! (निक्की कहानी)

सामूहिक कत्लेआम के बाद इन्साफ के लिए 30 साल का लम्बा इंतज़ार, पर मिला क्या ? मुआवज़े की हड्डियाँ जो हमारे अपने ही खून से लबरेज़ हैं ! (गुस्से से भरे हरबीर सिंघ का चेहरा लाल था)किसी भी बात को...

Read →

कसम से ! (निक्की कहानी)

भगवान कसम ! ये काम मैंने नहीं किया ! (चिद्दू ने गले की घंटी छूते हुए कहा) अरे ! मैंने तुझे खुद देखा है ! तुम बात बात पर भगवान की झूठी कसमें क्यों खाते हो ? कभी अपने घर वालों की भी खा के...

Read →

नकली शोध ! (निक्की कहानी)

मनोज : आज का पंजाब केसरी पढ़ा तुमने ? इसके हिसाब से भारत और अमरीका में दाढ़ी वाले पुरुषों के लेकर एक शोध किया गया है जिसमें पाया गया कि दाढ़ी रखने वाले 86 प्रतिशत भारतीय मर्द और 65 फीसदी...

Read →

गुलाम का राज्याभिषेक ! (निक्की कहानी)

फिर गुलाम ने मालिक से कहा "हजूर, बीच बीच में एक आध कौड़ा मारते रहा कीजिये, गुलामी की फीलिंग आती रहती है" !यह सुनते ही मालिक ने उसे पांच कौड़े लगाते हुए कहा "मालिकों को नसीहत देता है ? अपनी...

Read →

तस्वीर बनाता हूँ ! (निक्की कहानी)

किसी को गुरु साहिबान की असली फोटो / नकली फोटो के लिए लड़ते देखता हूँ तो बड़ी हैरानी होती है ! गुरु साहिबान को अगर सिख्खो को " मूर्त रूप" से जोड़ना होता तो " शब्द " को गुरु क्यों बनाते ? (सोशल...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

एक व्रत यह भी रख लिया करो ! (निक्की कहानी)

सुरेश : आज क्या बात है, सुबह सवेरे तैयार हो कर बैठ गयी हो ? (हर समय पति सुरेश को गुस्से से बोलने वाली अंजू आज तैयार हो कर बड़े ही प्यार से शांत बैठी थी)अंजू : आज मैंने तुम्हारी लम्बी उम्र के...

Read →

कमजोर कड़ी ! (निक्की कहानी)

चलो ले आओ कोका-कोला ! सारे मिल कर पियेंगे ! (राजेन्द्र प्रसाद द्वारा की जा रही भूख-हड़ताल के दौरान बाहर से आया अनिल वहां मौजूद लोगों से कह रहा था! )सुरेश : अरे भाई, क्या कर रहे हो ? एक तरफ...

Read →

वास्तु चोर ! (निक्की कहानी)

आज रात इस घर में चोरी करेंगे ! दस-पन्द्रह मिनट में ही हमारा काम हो जायेगा और धन-जेवर हमारे हाथ में होंगे ! मैंने रेकी कर ली है, पिछले पांच दिनों से यह परिवार बाहर गया हुआ है ! (चोर किशोर ने...

Read →